Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin Elmi Şurasının qərarı ilə nəşr olunan “Böyük Zəfərin Qəhrəmanları” adlı kataloqu Azərbaycan xalqının 2020-ci il 44 günlük Vətən müharibəsində qazandığı tarixi Zəfərin əbədiləşdirilməsi baxımından olduqca mühüm elmi-mədəni hadisədir. Muzeyin Vətən Müharibəsi fondunun kolleksiyası əsasında hazırlanmış bu nəşr Vətən uğrunda canından keçmiş qəhrəmanlarımızın həyat və döyüş yolunu gələcək nəsillərə çatdırmaq məqsədi daşıyır.
Kataloq muzeyin elmi işlər üzrə direktor müavini,tarix elmləri doktoru, dosent Fərhad Cabbarovun ümumi redaktorluğu ilə ərsəyə gəlib.
Tərtibçilər muzeyin Vətən Müharibəsi fondunun əməkdaşları Şəfa Mövsümov, Gülnar Fərhadova, Pərvanə Əzimova və Mehriban Seyidzadə bu məsuliyyətli işi böyük peşəkarlıqla həyata keçiriblər. Kataloq 2025-ci ildə Bakıda “Aspoliqraf” nəşriyyatında çap olunub və 240 səhifədən ibarətdir. Kataloqda muzeyin Vətən Müharibəsi fondunda qorunan 2020-ci il 44 günlük Vətən Müharibəsi şəhidləri və qazilərinə məxsus materiallar yer alıb. Adı çəkilən nəşrdə 269 zabit və əsgərin, tibb işçisinin 2783 materialı təqdim olunub.
Kataloqda təqdim olunan materiallar sırasında qardaşım Vətən müharibəsi şəhidi, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin mayoru Vüsal İslam oğlu Vəliyevin (15 iyul 1988, Şərur – 9 noyabr 2020, Şuşa) həyat və döyüş yolu xüsusi yer tutur. Onun Murovdağ–Kəlbəcər istiqamətində və Şuşa uğrunda gedən döyüşlərdə göstərdiyi qəhrəmanlıq, şəhidlik zirvəsinə ucalması və ölümündən sonra layiq görüldüyü “Azərbaycan Bayrağı” ordeni, eləcə də “Vətən uğrunda”, “Kəlbəcərin azad olunmasına görə”, “İgidliyə görə” medalları kataloqda sənədlər və fotoşəkillər əsasında əks etdirilib.
Bu nəşr təkcə tarixi faktların toplusu deyil, eyni zamanda xalqımızın yaddaşı, şəhidlərimizin ölməzliyinin elmi-bədii salnaməsidir. “Böyük Zəfərin Qəhrəmanları” kataloqu milli kimliyimizin, müstəqilliyimizin və Vətən sevgisinin təbliğində mühüm rol oynayır.
Bu dəyərli nəşrin ərsəyə gəlməsində əməyi olan Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin rəhbərliyinə, Elmi Şurasının üzvlərinə, redaksiya heyətinə, tərtibçilərə və bütün yaradıcı kollektivə şəhid ailələri adından dərin təşəkkürümü bildirirəm. Şəhidlərimizin əziz xatirəsinin yaşadılması, qəhrəmanlıq tariximizin qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi istiqamətində görülən bu işlər hər cür təqdirəlayiqdir.
Böyük Zəfərin qəhrəmanları xalqımızın qürur mənbəyidir. Şəhidlərimizin ruhları şad olsun.


















