Son illər insanlar arasında “əvvəlki dövrlər daha gözəl idi” fikri çox səslənir. Xüsusilə sosial şəbəkələrdə keçmiş illərlə bağlı nostalji paylaşımlar diqqət çəkir.
Zefer.media–ya açıqlama verən psixoloq Helin Şadfar mövzu haqda belə deyib ki, əslində həyatın hər dönəminin həm yaxşı, həm də pis tərəfləri olub:
“Sadəcə zaman keçdikcə insanlar keçmişə qarşı bir özləm hiss etməyə başlayır və sanki o dövrlərdə hər şey daha gözəl imiş kimi görünür. “Demək olar ki, hər kəs bir-birinə güvənərdi, daha mehriban və səmimi idilər, qonşular bir-birinin evinə rahat girib çıxardı” — həmin qəbildən fikirləri köhnə nəsildən tez-tez eşidirik. Amma nəzərdən qaçan bir məqama diqqət yetirək: o “isti və səmimi” görüntünün arxasında bəzən paxıllıq, mənfi niyyətlər, nəzər və susdurulmuş problemlər də gizlənirdi. Bugünkü dövrdə isə insanlar daha açıq görünür və əvvəllər gizlədilən bəzi reallıqlar artıq üzə çıxır. Ona görə də bəzilərinə elə gəlir ki, “əvvəllər hər şey daha yaxşı idi”. Halbuki yaxşılıq da, pislik də insan var olduqca bizimlə birlikdə yaşayacaq. Önəmli məsələ isə bunlara necə yanaşdığımız və özümüzə nə qədər dürüst ola bildiyimizdir. Çünki hər zaman ən əsası niyyət, mənəviyyatdır”.
Həmçinin onu da psixoloq vurğulayıb ki, nostalji müəyyən mənada insanı rahatlaşdırır:
“Beyin özünü təhlükəsiz hiss etdiyi xatirələrə qayıtmağa meyllidir. Halbuki insan keçmişə həddindən artıq bağlananda indiki zamanı yaşamaq çətinləşə bilər. Çünki beyin davamlı olaraq “ən yaxşı günlər geridə qaldı” düşüncəsini bəsləyir. Psixologiyada buna “rosy retrospection” – keçmişi olduğundan daha gözəl xatırlama meyli deyilir. Beynimiz illər keçdikcə pis xatirələrin təsirini zəiflədir, müsbət hissləri isə daha çox yadda saxlayır. Buna görə də keçmiş çox vaxt bizə olduğundan daha yaxşı görünür. Məsələn, uşaqlığında çətinlik yaşamış bir şəxs belə sonradan “yenə də o vaxtlar daha səmimi idi” deyə bilər. Çünki insan beyni həmin dövrdə hiss etdiyi yaxınlıq, təhlükəsizlik və aidiyyət hissini ön plana çıxarır. Sözügedən hiss bəzən əksəriyyətin dəyişən zamana uyğunlaşmaqda çətinlik çəkməsindən, zamanın çox sürətli keçdiyini hiss etməsindən və ya indiki həyatlarından tam razı olmamalarından qaynaqlanır”.
Qəmər Kazımzadə
