ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens Hörmüz boğazından keçid üçün ödəniş alınmayacağına əminliyini bildirib, bu barədə o, jurnalist Maykl Noulza verdiyi müsahibəsində deyib.
“Hörmüz boğazının rüsumlardan azad olacağına tam əminəm”, – deyə o qeyd edib.
Vensin sözlərinə görə, ABŞ-nin İran üzərində hələ də çoxlu təsir gücü var ki, İranla bağlı vəziyyətin Amerikanın məqsədlərinə uyğun şəkildə həll olunmasını təmin etsin.
Məsələyə münasibət bildirən politoloq Elçin Xalidbəyli Zefer.media-ya müsahibəsində deyib ki, Hörmüz boğazı qlobal geosiyasi proseslərin əsas mərkəzlərindən birinə çevrilib:
“Böyük dövlətlər, xüsusilə ABŞ, bu bölgədə baş verən hadisələrdən öz strateji məqsədlərinə çatmaq üçün istifadə etməyə çalışırlar. Hörmüz boğazının qapalı, yoxsa sərbəst fəaliyyət göstərən su hövzəsi olacağı qlobal qarşıdurmanın əsas müzakirə mövzularından biridir. İran boğaza təkbaşına nəzarət etmək iddiasındadır. ABŞ isə buna imkan vermək istəmir və eyni zamanda Hörmüz boğazından İrana qarşı təzyiq vasitəsi kimi istifadə edir. Sözügedən boğaz təkcə ABŞ ilə İran arasında deyil, həm də ABŞ–Çin qarşıdurmasında mühüm geosiyasi əhəmiyyət daşıyır. Bundan əlavə, ABŞ boğaz üzərindəki təsir imkanlarından qlobal enerji bazarlarına təsir göstərmək üçün də yararlanmağa çalışır. Hazırda Ağ Ev Avropa ölkələrini Hörmüz boğazının minalardan təmizlənməsi prosesinə cəlb etmək istiqamətində addımlar atır”.
Həmçinin o, qeyd edib ki, ABŞ vitse-prezidentinin Hörmüz boğazının ödənişsiz istifadə olunan su hövzəsi olacağı ilə bağlı açıqlaması Ağ Evin mövzuya dair prinsipial mövqeyinin göstəricisi kimi qiymətləndirmək mümkündür:
“İran isə buna qarşı çıxır və yaxın gələcəkdə də bu mövqeyini davam etdirməyə çalışacaq. Lakin proseslərin necə nəticələnəcəyini indidən dəqiq söyləmək mümkün deyil.Ümumilikdə, Hörmüz boğazı Yaxın Şərqdəki hərbi-siyasi böhranın əsas gərginlik nöqtələrindən biri olaraq qalır. Əgər boğaz ətrafında razılıq əldə olunmasa, bölgədə hərbi əməliyyatların yenidən alovlanması riski arta bilər. Bu isə ilk növbədə İran üçün ciddi təhlükələr yarada bilər.Hazırkı mərhələdə tərəflər arasında mövcud ziddiyyətlərin qarşılıqlı təzyiq vasitəsi kimi bir müddət də davam edəcəyi ehtimal olunur”.
Qəmər Kazımzadə
