Son zamanlar məktəblilər arasında aqressiv davranışlar daha da artıb. Hətta uşaqlar, yeniyetmələr artıq cinayət əməlləri törədir. Bu problemlər cəmiyyətdə ciddi müzakirə mövzusudur. Kimiləri ailələri günahlandırır, bəziləri isə məktəbi, mühiti…
Bəs kimdir günahkar? Sadəcə ana-ataları qınamaq nə dərəcədə doğrudur? Şagird üçün məktəbdə “ikinci valideyn” sayılan müəllimin rolunu sadəcə dərs öyrətməklə məhdudlaşdırmaq düzgün yanaşmadır mı?
Psixoloq Aytən Ələkbərova Zefer.media-ya açıqlamasında deyib ki, bir insanın yetişməsi əlbəttə ilk ailə mühitindən başlayır:
“Ailədən sonra artıq sosial çevrəyə adaptasiyası üçün baxça, məktəb, ali təhsil ocaqları yaxud peşə təlimləri və sonda iş sisteminə keçir. Bəli, bunların hər biri zəncirvari davam edir. Əxlaq kodekslərini yavaş-yavaş, addım-addım öyrənirlər. Müşahidələrə görə 15 yaşda etdiyimizi 25-də etmirik. 25 yaşda düşündüyümüz kimi isə 40-da fikirləşmirik. Deyə bilmərik: “ana-ata tərbiyə verməyibsə, məktəb nə etsin? O da verməməlidir”. Biz əvvəllər görmüşük ki, evdə formalaşan hər hansı çatışmazlığımızı müəllim düzəldirdi. Söyləyirdi ki, “Bura məktəbdir yalnış hərəkət etmək olmaz”. O zamanlar kriminal şəxsiyyət tipləri bir məktəbdə 6-7 nəfər, yəni sayı çox olmazdı, hər 3-4 ildən bir rast gəlinirdi və bütün siniflərdə görməzdik. Lakin indiki dövrdə təəsüf ki, hər sinfin 4-5 şagirdindən kriminal şəxsiyyət tipin çıxır”.
Psixoloq əlavə edib ki, belə neqativ hallar uşaqların cəmiyyətdən, sosial platformalardan bəzi davranışları mənimsədikləri üçün yaşanır:
“Azyaşlı, yeniyetmə görür ki, yetkin, özünü çox ağıllı sayan bir şəxs nalayiq ifadələrlə canlılar açır, 1 milyondan artıq baxış toplayır, uşaq da elə zənn edir ki, normaldır. nələr deyir o da elə bilir bu normaldı. Müəllimlərimiz də sözügedən mənfi hallara qarşı təbliğat aparmalı, təlim-tərbiyə ilə məşğul olmalıdır. Ümumiyyətlə övladlar təkcə bizim yox, həm də zəmanənindir.
Müəllimin rolunu əsla kiçiltməyək. O qədər valideyni olmayan insanlar var ki, onu müəllim gözəl, yüksək səviyyədə cəmiyyətə bəxş edib. Gələcəkdə general, həkim, hərbçi, mühəndis və s. peşələrə yiyələniblər. Ailə elə bir yerdir ki, bəzən müəllimin icazə vermədiyinə ata-ana şərait yaradır. Amma müəllimin yanında məktəbli özünü yığışdırır və evdə hər etdiyini onun yanında edə bilmir”.
Zərintac Mayisqızı
