Xalq arasında toyuq korluğu kimi bilinən gecə korluğu, zəif işıqlandırma və ya tam qaranlıq zamanı ortaya çıxan görmə pisləşməsi ilə özünü göstərən xəstəlikdir.
Görmə qabiliyyətinin qaranlıqda zəifləməsi təkcə fiziki bir narahatlıq deyil, həm də insanın gündəlik həyatına, hərəkət sərbəstliyinə və özünə inamına təsir edən bir amildir.
Bəs bu halın arxasında hansı səbəblər dayanır?
Mövzu ilə bağlı Zefer.media-ya açıqlama verən Mərkəzi Gömrük hospitalının həkim oftalmoloqu, tibb üzrə fəlsəfə doktoru, Aynurə Əliyeva qeyd edib ki, “toyuq korluğu” kimi tanınan vəziyyət əslində daha çox gecə korluğu – yəni axşam və zəif işıq şəraitində görmənin zəifləməsi ilə xarakterizə olunur:
“Həmin hal, əsasən, irsi xarakter daşıyır və genetik amillərlə bağlıdır. Bununla yanaşı, bəzi hallarda A vitamini çatışmazlığı ilə də əlaqələndirilə bilər.
Belə xəstələrdə gözün tor qişasındakı hüceyrələrin normal fəaliyyətini dəstəkləmək məqsədilə, müayinələrdən sonra daxilə A vitamini təyin oluna bilər. Bundan əlavə, lutein və zeaksantin tərkibli preparatlar dəstəkləyici (simptomatik) müalicə kimi tövsiyə edilir.
Görməsi ciddi zəifləmiş şəxslər üçün xüsusi eynəklər təyin oluna bilər. Sözügedən eynəklər tam effekt verməsə də, bəzi hallarda görməni qismən yaxşılaşdırmağa kömək edir. Xəstələrə mütəmadi şəkildə həkim nəzarətində qalmaq və göz dibinin vaxtaşırı yoxlanılması məsləhət görülür.
Təəssüf ki, adıçəkilən xəstəliyin hazırda tam, birdəfəlik müalicə üsulu mövcud deyil. Xəstəlik anadangəlmə olduğuna görə, çox vaxt həyatın erkən dövrlərində, xüsusilə gənclik yaşlarında özünü göstərir və zamanla inkişaf edə bilər. Proses irəlilədikcə görmə sahəsi daralır və bəzi hallarda “tunel görməsi” (yəni sanki borudan baxırmış kimi məhdud görmə sahəsi) yaranır”.
Oftomotoloq onu da əlavə edib ki, son mərhələlərdə bəzi ölkələrdə xüsusi texnologiyalar – məsələn, çip əsaslı görmə sistemləri tətbiq olunur:
“Bu sistemlərdə eynəklər vasitəsilə qəbul edilən işıq siqnalları piksellərə çevrilərək beyinə ötürülür və nəticədə xəstəyə qısa müddətli, əsasən ağ-qara görüntü təmin olunur. Lakin həmin texnologiyalar hazırda çox bahalıdır və əsasən Avropa, ABŞ və İsrail kimi ölkələrdə tətbiq olunur.
Regionumuzda isə hələ geniş yayılmayıb və sınaq mərhələsindədir.
Bu səbəbdən, xəstəliyin erkən aşkarlanması, mütəmadi nəzarət və dəstəkləyici müalicə üsullarının tətbiqi böyük əhəmiyyət daşıyır”.
Aytən Yalçınqızı
