ABŞ-İran arasında baş verən gərginliklər bütün dünyanın diqqət mərkəzindədir. Qlobal güclərin diqqəti əsasən strateji keçid nöqtələrinə yönəlib və hər hansı bir insidentin geniş miqyaslı nəticələrə yol aça biləcəyi vurğulanır. Eyni zamanda tərəflər arasında danışıqlar davam edir, bu isə potensial gərginliyin yumşaldılmasına ümid yaradır.
Mövzu barədə fikirlərini Zefer.media ilə bölüşən politoloq Turab Rzayev ABŞ-nin regionda hərbi mövcudluğunu sürətlə artırdığını qeyd edib:
“ABŞ bölgəyə böyük miqdarda hərbi qüvvə yığır, ordu heyətinin sayı günbəgün artır. Digər tərəfdən, İran tərəfi geri addım atmaq istəmir. Hörmüz boğazında ABŞ-yə aid bir tanker İran Sahil Mühafizəsi tərəfindən müşahidə altına alınıb. Bu səbəbdən ABŞ ilə İran arasında kiçik bir insident baş verib. “Abraham Lincoln” gəmisindən havaya qalxan təyyarə şahid dronunu vurmaq məcburiyyətində qalıb. Bütün bunlar göstərir ki, hər an eskalasiya baş verə bilər və bölgədə vəziyyət gərginləşə bilər.
Digər tərəfdən, ABŞ ilə İran arasında danışıqlar aparılır. Danışıqlarda İran tərəfi maksimum səylə ABŞ-la razılığa gəlməyə çalışır. İran çalışır ki, ABŞ üçün maraqlı təkliflər versin. Məsələn, təkliflərdən biri İrana qarşı tətbiq olunan sanksiyaların aradan qaldırılması və nüvə sazişinin bağlanmasıdır. Əvəzində, ABŞ-nin İranın neft və qaz yataqlarının istismarında iştirak etməsi və İranın bəzi sənaye tələbatlarını ABŞ-dən təmin etməsi nəzərdə tutulur” .
Politoloq bildirib ki, tərəflər ortaq qərara gələrlərsə, regiondakı gərginlik səngiyə bilər:
“Razılaşma əldə olunarsa, bölgədə gərginlik yumşala bilər. Əks halda, gərginlik daha da artaraq qısamüddətli bir konfliktə çevrilə bilər. Bu halda, həm bölgədə kütləvi qaçqın axını baş verə bilər, həm də neft qiymətləri kəskin şəkildə arta bilər. Çünki dünya üzrə ixrac olunan neftin təxminən üçdə biri Hörmüz boğazından keçir. İran tərəfi potensial müharibə zamanı Hörmüz boğazını bağlaya biləcəyini və neft ixracına icazə verməyəcəyini bildirir. Bunun nəticəsində həm İranın neft ixracı ləngiyə bilər, həm də Fars körfəzindən ixrac olunan neftin qarşısı kəsilərək dünya bazarında enerji çatışmazlığı və qiymətlərin kəskin yüksəlməsinə səbəb ola bilər”.
Pərvin
