Cənubi Qafqazda sülh və kommunikasiyaların bərpası məsələsi regional gündəmin ən mühüm bəndinə çevrilib. Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyanın son çıxışında Azərbaycanla nəqliyyat yollarının açılacağına dair qətiyyətli və ‘şübhəsiz’ bəyanatı bu prosesin artıq yeni bir mərhələyə qədəm qoyduğundan xəbər verir. Hazırda tərəflər arasında rəsmi saziş olmadan da müəyyən sahələrdə əməkdaşlıq elementlərinin mövcudluğu, gələcək logistik və diplomatik münasibətlərin konturlarını müəyyənləşdirir.
Məsələylə bağlı, Zefer.media – ya açıqlama verən siyasi şərhçi Mübariz Göyüşlü hüquqi sənəd olmasa belə, əməkdaşlığın artıq meydana gəldiyini bildirib :
“Hazırda rəsmi sənəd mövcud olmasa da, əməkdaşlıq elementləri artıq formalaşıb. Bu elementlər nədən ibarətdir? Azərbaycan tranzit ölkə kimi Ermənistana malların daşınmasına icazə verir və bunun üçün müvafiq şərait yaradır. Hətta Azərbaycan tərəfindən Ermənistana neft məhsulları – benzin və dizel yanacağı da ixrac olunur. Bütün bunlar rəsmi sənəd olmadan mövcud olan əməkdaşlıq nümunələridir.
Hüquqi sazişin imzalanması üçün bu kimi addımlar təbii olaraq zəmin yaradır. Ümid etmək olar ki, gələcəkdə saziş imzalandıqda bu məsələlər konkret bəndlər şəklində öz əksini tapacaq. Texniki nəzarət və təhlükəsizlik qaydaları da artıq mərhələli şəkildə formalaşır. Hazırda sərhəd və keçid məntəqələrində bu proseslərin tədricən qurulduğu müşahidə olunur.
M. Göyüşlü maraqlı məqamlardan birinə toxunaraq əlavə edib ki, Azərbaycanın quru sərhədləri bağlı olmasına baxmayaraq, vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrinin Ermənistana quru sərhəd vasitəsilə keçidi təmin olunub:
“Bu zaman təhlükəsizlik qaydaları yüksək səviyyədə qorunur. Ümumilikdə, bu cür qarşılıqlı əlaqə və mübadilə çərçivəsində əməkdaşlıq mexanizmləri praktik olaraq tətbiq edilir.
Bu sahədə balansın necə dəyişəcəyi xüsusilə diqqət çəkir. Zəngəzur dəhlizinin istifadəyə verilməsi həm geosiyasi, həm iqtisadi, həm də logistika baxımından mühüm hadisə hesab olunur. Bu layihə şimal–cənub və şərq–qərb nəqliyyat dəhlizləri kontekstində regiondakı mövcud balansı dəyişə biləcək ciddi amildir. Dəhliz fəaliyyətə başladıqdan sonra bu dəyişikliklərin real nəticələrini daha aydın şəkildə müşahidə etmək mümkün olacaq”.
Pərvin Hacıyeva
