Ekspertlər Amerikanın “JetBlue” aviaşirkətinin 2027-ci ilə qədər iflas ehtimalını 75%-dən yüksək qiymətləndirirlər.
Zefer.media xəbər verir ki, bu barədə ixtisaslaşmış “Simple Flying” nəşri yazır.
Nəşrin ekspertlərinin qiymətləndirmələrinə görə, “Spirit Airlines” aviaşirkətinin çöküşündən sonra sənayedə artan təzyiq fonunda “JetBlue” ABŞ-nin ən həssas aviaşirkətlərindən biri olaraq qalır. Əsas risklər yüksək borc yükü, uzunsürən zərərlilik və maliyyələşdirmə şərtlərinin pisləşməsinin birləşməsi ilə bağlıdır.
“Yanacaq qiymətlərinin artması 2026-cı ildə aviaşirkətlərin qarşılaşacağı ən təhlükəli amillərdən biri olub. Aprelin sonuna qədər aviasiya yanacağının qiyməti fevralın sonunda qeydə alınan qiymətlərlə müqayisədə artıb. Minimum mənfəətlə işləyən aviaşirkətlər üçün yanacaq qiymətlərinin belə kəskin sıçrayışı onların marşrut şəbəkəsinin böyük bir hissəsinin gəlirliliyini heçə endirə bilər”, – ekspertlər qeyd edirlər. Xüsusilə, aviaşirkətlər əməliyyat xərcləri artmazdan əvvəl daha aşağı tarifləri müəyyən edərək, biletləri tez-tez bir neçə ay əvvəlcədən satırlar. Bu, daşıyıcıların yanacaq xərclərinin artımını dərhal hiss etdiyi, gəlirlərin isə əvvəllər daha aşağı qiymətlərlə satılan biletlərə bağlı qaldığı bir gecikmə effekti yaradır. “Yanacaq inflyasiyası”nın uzun sürən dövrlərində bu uyğunsuzluq rüblük mənfəətə və likvidliyə ciddi zərbə vura bilər.
Nəşr qeyd edir ki, “JetBlue” təxminən 9 milyard dollar məbləğində borc yığıb və artıq ardıcıl altı ildir ki, zərər qeydə alır. Əlavə mənfi amil olaraq kredit reytinqinin “CCC+” səviyyəsinə endirilməsi olub ki, bu da defolt risklərinin artdığını göstərir və daha ucuz maliyyələşdirməyə çıxışı çətinləşdirir.
“Vəziyyəti makroiqtisadi amillər daha da ağırlaşdırır: aviasiya yanacağının qiymətlərinin artması, yüksək faiz dərəcələri və borca xidmət xərclərinin artması ilə birlikdə bu, şirkətin sabit olaraq müsbət pul vəsaitlərinin hərəkətini yaratmaq və maliyyə göstəricilərini yaxşılaşdırmaq qabiliyyətini məhdudlaşdırır”, – ekspertlər hesab edirlər.
Bununla yanaşı, vurğulanır ki, “JetBlue” hələlik dərhal yaranan likvidlik böhranı ilə üzləşmir. 2026-cı ilin birinci rübünün yekunlarına görə, aviaşirkət təxminən 2,4 milyard dollar likvid vəsaitə, 600 milyon dollarlıq kredit xəttinə çıxışa və 6 milyard dollardan çox aktivlərə malik olub. Bu rəqəmlər hətta bazar konyunkturasının pisləşməsi şəraitində belə aviaşirkəti müvəqqəti təhlükəsizlik yastığı ilə təmin edir.
Ekspertlərin qiymətləndirmələrinə görə, aviaşirkət 2026-cı ildə təxminən 755 milyon dollar, 2027-ci ildə 411 milyon dollar və 2028-ci ildə 516 milyon dollar məbləğində borc ödənişləri həyata keçirməlidir.
“Əsas uzunmüddətli risk kimi 2029-cu ildə təxminən 1,8 milyard dollar məbləğində böyük öhdəliyin yenidən maliyyələşdirilməsi zərurəti adlandırılır. Əgər şirkət dayanıqlı mənfəətliliyini bərpa edə bilməsə, bazar əvvəlcədən restrukturizasiya ssenarisini nəzərə ala bilər ki, bu da maliyyələşdirməyə çıxışı daha da çətinləşdirəcək”, – deyə ekspertlər qeyd edirlər.
“JetBlue”nun biznes modelinin struktur problemi ayrıca qeyd olunur: aviaşirkət bazarın “orta seqmentində” yerləşir, harada ki, şəbəkənin miqyasına və korporativ tələbata görə ən böyük daşıyıcılarla rəqabət apara bilmir, həmçinin qiymət siyasətinə görə ultrabüdcəli aviaşirkətlərdən geri qalır. Bu, gəlirlərin artımını məhdudlaşdırır və marjinallığa təzyiqi gücləndirir.
