İran parlamentinin spikeri Məhəmməd Baqir Qalibaf özünün X səhifəsində yazıb: “Tramp blokada tətbiq etməklə və atəşkəsi pozmaqla bu danışıqlar masasını təslim olmaq masasına çevirməyə və ya yenidən müharibəni qızışdırmağa haqq qazandırmağa çalışır. Biz təhdidlərin kölgəsi altında danışıqları qəbul etmirik və son iki həftə ərzində döyüş meydanında yeni kartlar ortaya qoymağa hazırlaşmışıq”.
Bu cür qarşılıqlı mənfi mesajlar növbəti danışıqlar prosesi ilə əlaqədar beynimizdə suallar yaradır…
Mövzu ilə bağlı politoloq Turab Rzayev Zefer.media-ya açıqlamasında bildirib ki, tərəflər arasında kəskin fikir ayrılıqları səbəbindən danışıqlardan real nəticə gözləmək çətindir:
“Danışıqların əsas predmeti tərəflər arasında kəskin ziddiyyət təşkil edir. Məsələn, ABŞ açıq şəkildə İranın nüvə arsenalını və zənginləşdirilmiş uranı təhvil verməsini, həmçinin nüvə sənayesini dayandırmasını tələb edir. İran tərəfi isə zənginləşdirilmiş uranı təhvil verməyəcəyini və nüvə sənayesini bağlamayacağını, sadəcə nüvə silahının hazırlanmaması ilə bağlı öhdəlik götürə biləcəyini qeyd edir. Beləliklə, iki tərəf arasında ortaq məxrəc tapmaq qəlizləşir.
Bundan başqa, Hörmüz boğazının statusu, İranın aktivlərinin açılması, neft satışları və digər məsələlərlə bağlı tərəflər arasında ciddi fikir ayrılıqları mövcuddur. Belə şəraitdə ABŞ müxtəlif təhdidlərə əl atır. Gah İranı “daş dövrünə” qaytaracağını, gah elektrik stansiyalarını vuracağını, gah da Hörmüzü bağlayacağını bəyan edir.
İran isə çalışır ki, prosesi maksimum dərəcədə gecikdirsin və ABŞ prezidentinin müharibə aparmaq səlahiyyətini tanıyan 60 günlük müddətin bitməsinə nail olsun. Həmin müddətin sonunda ABŞ-dən daha böyük güzəştlər əldə edə biləcəyini düşünür.
Politoloq hansısa bir nəticəyə gəlinməsini demək olar ki, mümkünsüz sayır:
“Fikirləşirəm ki, İran ya danışıqlar heyəti göndərməkdən imtina edəcək, ya da heyət formalaşdırılsa belə, bu danışıqlardan heç bir nəticə çıxmayacaq. İran danışıqları uzatmaqla ABŞ-ni mayın əvvəllərində- prezidentin səlahiyyət müddətinin bitdiyi ərəfədə daha tələsik şəkildə öz şərtlərini qəbul etməyə razı salmağa çalışacaq. İslamabada nümayəndə heyəti göndərilsə belə, oradan hər hansı bir nəticənin çıxması imkansız görünür”.
Lalə Qurbanlı
