Əməyin normalaşdırılması sahəsində dünyada yeni mərhələ başlayır. Süni intellekt, böyük məlumatlar və alqoritmik idarəetmə artıq yalnız istehsalı deyil, iş proseslərinin ölçülməsi və əmək məhsuldarlığının qiymətləndirilməsi üsullarını da dəyişir.
Zefer.media Crossmedia – ya istinadən xəbər verir ki, Qazaxıstan Əməyin Təşkili və Normalaşdırılması Mərkəzinin baş direktoru Asel Qaleyeva Crossmedia.az-a açıqlamasında bildirib ki, əsas yeniliklərdən biri statik normalardan dinamik normalara keçiddir. Əvvəllər müəyyən edilən norma uzun müddət dəyişməz qala bilirdisə, yeni sistemlər istehsal şəraiti, avadanlığın vəziyyəti, iş yükü və digər göstəricilər dəyişdikcə normanı yenidən hesablamağa imkan verir.
Digər mühüm istiqamət böyük məlumatların və maşın öyrənməsinin tətbiqidir. Bu texnologiyalar minlərlə əməliyyat haqqında məlumatı təhlil edərək vaxt itkilərini, boşdayanmaları, təkrarlanan prosesləri və məhsuldarlıq ehtiyatlarını daha dəqiq müəyyən edə bilir.
Yeni yanaşmalardan biri də işçinin bütövlükdə peşəsini deyil, onun yerinə yetirdiyi ayrı-ayrı tapşırıqları analiz etməkdir. ILO-nun 2026-cı il araşdırmaları da göstərir ki, süni intellektin təsiri peşədən çox konkret iş tapşırıqları səviyyəsində qiymətləndirilməyə başlayır.
Sürətlə yayılan digər istiqamət alqoritmik idarəetmədir. Belə sistemlər tapşırıqların bölüşdürülməsi, iş prosesinin monitorinqi və nəticələrin qiymətləndirilməsində istifadə olunur. OECD-nin araşdırmaları göstərir ki, bu texnologiyalar artıq bir sıra inkişaf etmiş ölkələrin müəssisələrində geniş tətbiq edilir.
Asel Qaleyevanın fikrincə, Qazaxıstan üçün gələcək model klassik normalaşdırma metodlarının süni intellekt, istehsal analitikası və real vaxt məlumatları ilə birləşdirilməsi ola bilər:
“Gələcəyin əmək norması yalnız neçə dəqiqə işlədiyimizi deyil, iş prosesinin necə qurulduğunu, hansı əməliyyatların avtomatlaşdırıla biləcəyini və insan əməyinin harada daha yüksək dəyər yaratdığını göstərəcək.”
Bu yanaşma normalaşdırmanı sadəcə vaxt ölçmə üsulundan çıxararaq əmək məhsuldarlığının rəqəmsal idarəetmə sisteminə çevirə bilər.
