Narkomaniya müasir dövrün ən ciddi sosial problemlərindən biri olmaqla yanaşı, insan sağlamlığına, ailə institutuna, cəmiyyətin mənəvi dəyərlərinə və dövlətin gələcəyinə ciddi təhlükə yaradan qlobal bəladır. Bu problem yalnız bir insanın həyatını deyil, bütöv ailələrin taleyini dəyişir, gənclərin gələcəyini sual altında qoyur və cəmiyyətin inkişafına mənfi təsir göstərir.
Bu gün narkomaniyaya qarşı mübarizə hər bir dövlətin, ictimai təşkilatın, təhsil müəssisəsinin, ailənin və bütövlükdə cəmiyyətin qarşısında duran mühüm vəzifələrdən biridir. Hesab edirəm ki, bu mübarizədə ən vacib istiqamət narkotik vasitələrin yayılmasının qarşısının alınması ilə yanaşı, insanların, xüsusilə də gənclərin maarifləndirilməsi və sağlam həyat tərzinə təşviq edilməsidir.
Narkomaniya – insan həyatına və cəmiyyətə təhlükə
Narkotik vasitələrdən istifadə insanın fiziki və psixoloji sağlamlığına ciddi zərər vurur, asılılıq yaradır, sosial münasibətləri zəiflədir və insanın həyat keyfiyyətini aşağı salır. Narkomaniya ilə üzləşən şəxslər çox zaman təhsil, əmək fəaliyyəti, ailə münasibətləri və sosial həyatlarında ciddi çətinliklərlə qarşılaşırlar.
Xüsusilə gənclərin narkotik vasitələrin təsiri altına düşməsi daha böyük narahatlıq doğurur. Çünki gənclik insan həyatının ən məhsuldar, arzuların və hədəflərin formalaşdığı mühüm mərhələsidir. Bu dövrdə yanlış seçimlər insanın gələcək həyatına ağır təsir göstərə bilər.
Narkomaniyanın qarşısını almaq üçün yalnız hüquqi tədbirlər kifayət deyil. Problemin köklərinə enmək, risk faktorlarını müəyyənləşdirmək, ailə və məktəb mühitində sağlam münasibətləri gücləndirmək, gənclərin asudə vaxtının səmərəli təşkilinə diqqət yetirmək lazımdır.
Gəncləri narkomaniyadan qorumaq – gələcəyimizi qorumaqdır
“Antinarkomaniya sahəsində gənclərin təşəbbüsü” İctimai Birliyinin fəaliyyətində əsas prioritetlərdən biri gənclərin narkomaniyanın fəsadları barədə məlumatlandırılması, onların zərərli vərdişlərdən uzaq tutulması və sağlam həyat tərzinin təbliğidir.
Mən hesab edirəm ki, narkomaniyaya qarşı mübarizə uşaqlıq və yeniyetməlik dövründən başlamalıdır. Gənclər narkotik vasitələrin insan orqanizminə, psixologiyasına və sosial həyatına vurduğu zərərlər barədə dolğun və düzgün məlumatlandırılmalıdırlar.
Bu istiqamətdə məktəblərdə, ali təhsil müəssisələrində, gənclər təşkilatlarında maarifləndirici görüşlərin, seminarların, konfransların, sosial aksiyaların və təlimlərin keçirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Gənclərə yalnız narkotik vasitələrdən uzaq durmağın vacibliyini demək kifayət deyil. Onlara həyat məqsədi müəyyənləşdirməyi, çətinliklərin öhdəsindən sağlam yollarla gəlməyi, özünəinamı inkişaf etdirməyi və düzgün qərarlar qəbul etməyi də öyrətməliyik.
Biz gənclərə alternativ imkanlar yaratmalı, onların idmana, elmə, incəsənətə, könüllülük fəaliyyətinə və ictimai təşəbbüslərə marağını artırmalıyıq.
Ailə və cəmiyyətin üzərinə düşən məsuliyyət
Narkomaniyaya qarşı mübarizədə ailənin rolu əvəzsizdir. Valideynlər övladları ilə sağlam ünsiyyət qurmalı, onların problemlərini dinləməli, davranışlarında baş verən dəyişikliklərə diqqət yetirməli və ehtiyac olduqda mütəxəssis dəstəyinə müraciət etməlidirlər.
Bəzən gənclər diqqətsizlik, emosional boşluq, psixoloji çətinliklər, sosial təzyiq və yanlış dost mühitinin təsiri ilə zərərli vərdişlərə yönələ bilirlər. Bu səbəbdən ailədə sevgi, etimad, qarşılıqlı anlayış və sağlam ünsiyyət mühiti formalaşdırılmalıdır.
Cəmiyyət olaraq narkomaniya ilə mübarizədə yalnız problemin nəticələri ilə deyil, onun yaranmasına səbəb olan amillərlə də mübarizə aparmalıyıq.
Eyni zamanda narkotik asılılığından əziyyət çəkən insanlara münasibətdə qınaq və təcridetmə deyil, müalicə, reabilitasiya, psixoloji dəstək və sosial adaptasiya imkanları ön plana çəkilməlidir. Çünki asılılıq müalicə və peşəkar dəstək tələb edən ciddi sağlamlıq problemidir. Hər bir insanın yenidən sağlam həyata qayıtmaq şansı olmalıdır.
Narkomaniya və HİV/QİÇS təhlükəsi
Narkomaniya ilə mübarizə həm də digər ciddi sağlamlıq problemlərinin profilaktikası baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə inyeksion narkotik vasitələrdən istifadə zamanı steril olmayan iynə və şprislərin paylaşılması HİV və hepatit kimi infeksiyaların ötürülməsi riskini artırır.
Bu baxımdan narkomaniyaya qarşı maarifləndirmə tədbirləri HİV/QİÇS və digər infeksion xəstəliklərin profilaktikası ilə əlaqəli şəkildə aparılmalıdır.
Gənclər sağlamlıqlarını qorumağın yollarını bilməli, riskli davranışlardan uzaq durmalı və ehtiyac olduqda tibbi müayinələrdən keçməlidirlər.
Dövlət, ictimai təşkilatlar və vətəndaş cəmiyyəti – vahid məqsəd naminə
Narkomaniyaya qarşı effektiv mübarizə yalnız bir qurumun fəaliyyəti ilə mümkün deyil. Bu istiqamətdə dövlət qurumları, hüquq-mühafizə orqanları, səhiyyə müəssisələri, təhsil ocaqları, qeyri-hökumət təşkilatları və media nümayəndələri arasında əməkdaşlıq gücləndirilməlidir.
Xüsusilə vətəndaş cəmiyyəti institutlarının bu sahədə fəaliyyəti böyük əhəmiyyət daşıyır. İctimai təşkilatlar cəmiyyətin müxtəlif təbəqələri ilə birbaşa əlaqə qurmaq, maarifləndirici təşəbbüslər həyata keçirmək və sosial problemlərə diqqət çəkmək imkanlarına malikdirlər.
“Antinarkomaniya sahəsində gənclərin təşəbbüsü” İctimai Birliyi olaraq biz də narkomaniyaya qarşı mübarizədə maarifləndirmənin, profilaktikanın və gənclərin ictimai fəallığının artırılmasının vacibliyini daim diqqət mərkəzində saxlayırıq.
İnanırıq ki, hər bir maarifləndirilmiş gənc, hər bir sağlam ailə və hər bir sosial məsuliyyətli vətəndaş narkomaniyasız cəmiyyət quruculuğuna verilən mühüm töhfədir.
Nəticə: Narkomaniyaya yox, sağlam həyata bəli deyək!
Narkomaniya ilə mübarizə birdəfəlik həyata keçirilən tədbir deyil, davamlı diqqət, əməkdaşlıq, maarifləndirmə və ictimai məsuliyyət tələb edən uzunmüddətli prosesdir.
Biz gənclərimizi bu bəladan qorumaq üçün bu gün daha fəal olmalıyıq. Onlara sağlam gələcək, təhlükəsiz mühit, keyfiyyətli təhsil və öz potensiallarını reallaşdırmaq imkanları yaratmalıyıq.
Mən bir daha cəmiyyəti narkomaniyaya qarşı mübarizədə həmrəy olmağa, valideynləri övladlarının gələcəyinə daha həssas yanaşmağa, gəncləri sağlam həyat tərzini seçməyə, ictimai təşkilatları isə bu istiqamətdə təşəbbüslərini artırmağa çağırıram.
Unutmayaq ki, narkomaniyaya qarşı mübarizə yalnız narkotik vasitələrdən imtina etmək deyil, həm də insan həyatını, ailələri, milli-mənəvi dəyərləri və gələcəyimizi qorumaq deməkdir.
Gəlin, narkomaniyaya qarşı birlikdə mübarizə aparaq! Gənclərimizi qoruyaq, sağlam cəmiyyət və narkomaniyasız gələcək naminə həmrəy olaq!
Sağlam gənclik – güclü cəmiyyət, təhlükəsiz gələcək deməkdir!
Aynurə Hüseynova
“Antinarkomaniya sahəsində gənclərin təşəbbüsü” İctimai Birliyinin təsisçisi




